Evacuatie vs “Ramen en deuren sluiten”

Posted on May 17, 2013
Filed Under Uncategorized | Comments Off

Twitt

Wanneer wordt logica de omgekeerde wereld?
Wellicht als bij een probleem geen van beide oplossingen écht uitvoerbaar zijn. Zoals we recent merkten, bij de keuze tussen Schuilen (in mediatieke termen “Ramen en deuren sluiten”) en Evacueren.

Waarover gaat het nu eigenlijk?

Indien er zich als gevolg van een noodsituatie gevaarlijke stoffen in de atmsofeer (de lucht waarin we ons bewegen en waaruit we ademen) bevinden, dient de overheid beschermingsmaatregelen te nemen om de bevolking te beschermen.

Men heeft daarbij twee mogelijkheden:

Hoe kiezen?

Beslissen over beschermingsmaatregelen voor de bevolking wordt in het vakgebied van crisisbeheer “SIPOE” geheten, naar de Engelstalige terminologie Shelter In Place or Evacuate.
In de literatuur, in beslissingsondersteunende software en in de betere noodplannen kan men beslissingsbomen vinden. Dit is een opeenvolging van vragen op basis waarvan men door ja of nee te antwoorden bij de beste maatregel komt.
De keuze voor Schuilen of Evacueren louter geïnspireerd door het element gevaar voor de bevolking kan dus technisch gemaakt worden aan de hand van dergelijke beslissingsbomen.
Elementen die hierin meespelen zijn (onder meer):

De eerste actie is altijd eenvoudig …

Het in rekening nemen van al deze elementen lijkt ingewikkeld, maar is het eigenlijk niet zo.

In eerste instantie zal men bij een ‘onmiddellijke evacuatie’ gewoon zonder verdere evaluatie overgaan tot het weghalen van mensen uit de gevarenzone.
Men spreekt van ‘onmiddellijke’ acties van zodra de hulpdiensten weet hebben van een lek van gevaarlijke stoffen en in hun documentatie hebben gezien dat onmiddellijke bescherming nodig is.
Er wordt in dat geval EERST beslist de beschermingsmaatregelen op te starten en pas later op basis van een verdere evaluatie daar waar nodig bij te sturen.

Voor de meeste gevaarlijke stoffen vindt men Initial Isolation & Protective Action Distances (voor de Belgische overheid heeft CEMAC dit ontwikkeld onder de naam: Reflexafstanden – Distances Reflex) in tabellen die men via internet of software onmiddellijk kan vinden.

Na toepassing van de “Initial” (de initiële, onmiddellijke) acties zal een grondige evaluatie van de alternatieven volgen.
In eerste lijn en het meest belangrijk, is er de TECHNISCHE evaluatie, die ertoe leidt dat één uitkomst bekomen wordt: Schuilen OF Evacueren.

… maar er speelt meer …

Daarnaast kunnen / zullen(?) in de eindbeslissing ook andere elementen meespelen, zoals ervaring, ‘verkoopbaarheid’ van een maatregel naar bevolking en media toe, verstoring van de samenleving, bezorgdheid over schadeclaims, aansprakelijkheid en bestuurlijke verantwoordelijkheid, …
Technisch zijn er voor de experten evenwel weinig problemen om een goede beslissingsboom uit te tekenen en deze op te nemen in om het even welk noodplan.

Men komt dus in het delicate speelveld tussen technische oplossing en bestuurlijke keuze, en dus alweer op het vlak van het nog te voeren maatschappelijk debat van wie welke verantwoordelijkheden en taken heeft.

De beslissing over Schuilen of Evacueren is één van de tientallen die in het eerste half uur van een incident moet genomen worden.

Is crisisbeheer dus iets ingewikkelder dan “een beetje gezond verstand en twee oefeningen”? … ja.

Kunnen we de complexiteit vatten in plannen en procedures én beslissingnemers beter opleiden en voorbereiden? … ja.

Even dromen?

In sommige landen werden ‘Apps’ gemaakt waarmee men onmiddellijk aan de nationale overheid kan vragen wat de risico’s zijn voor een specifieke wijk: met een kaarttoepassing en tabellen over de beschermingsgraad van allerhande soorten woningen.
Men duidt een gevarenzone op een digitale kaart aan, uit Google Earth (TM) of iets soortgelijks volgen luchtfoto’s en op basis van de structuur van de woningbouw weet men hoe veilig een straat is (oudere woningen in lintbebouwing hebben bv. traditioneel een niet-geïsoleerd pannendak en veelal enkele beglazing en zijn dus minder luchtdicht dan andere types woning).

In diezelfde landen gaan leden van crisisteams – ook op gemeentelijk vlak – dan naar een specifieke opleiding “Beschermingsmaatregelen”, waar ze uitgebreid leren wat u hier heeft gelezen en waar ze een aantal keer specfiek deze oefening inoefenen voor hun eigen stad of provincie.

De kennis is ook opgenomen in een specifieke module ‘Evacuatie’ van het noodplan.

En als we de cirkel helemaal willen rondmaken, dan zorgen we er ook voor dat onze burger weet wat hij moet doen als de overheid beslist…
Zo is “Ramen en deuren sluiten” ook meer dan alleen dat … denk aan ventillatie in passiefwoningen, airco, keldergaten, verluchting van toiletten, …

Nu een droom, maar elders een werkelijkheid.

Wetteren Train Incident – “Press & Media Debriefing”

Posted on May 12, 2013
Filed Under Uncategorized | Leave a Comment

Twitt

COT, expertise centre from the Netherlands and Haut Comité Français pour la Défence Civile (HCFDC) their peer organisation from France will assist us in a thus far rather unique initiative.
As three organisations, covering various linguistic, methodological, cultural and legal background join forces to organise by mid June a “Press & Media Debriefing” for the professional written and audiovisual media in Belgium, to cover the crisis communication and media covery of the Train Incident in the Belgian city of Wetteren.

More information and formal invitations for press & media will follow in the coming days.

UN OCHA “Humanitarian Aid – Emergency Response” symbol(e)s

Posted on May 11, 2013
Filed Under Uncategorized | Leave a Comment

Twitt

The United Nations (UN) Office for the Co-ordination of Humanitarian Affairs (OCHA) has launched a package or 500 map symbols and sets of country symbols for use on humanitarian aid and emergency response / disaster relief maps.
These symbol sets can be used free of copyright and will be promoted worldwide.
We support this of course, so you can also download these files here:

What you DO need to do, is to mention: “Source: OCHA”
–
L’office de Coordination des Affaires Humanitaires des Nations Unies (UN OCHA) a lancé un pacquet de 500 symboles cartographiques et un set de symboles de pays pour usage dans le domaine de l’aide humanitaire, réponse aux urgences et appui aprèes désastres.
Les pacquets de symbôles peuvent être utilisés sans droit d’auteur et sont objet de promotions à travers le monde.
Nous supportons ceci bien-sur, et donc les fichiers sont téléchargables ci-dessus.

Ce que vous DEVEZ faire, c’est indiquer “Source: OCHA”
–
Het Bureau voor Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden van de Verenigde Naties (UN OCHA) heeft een pakket van 500 kaartsymbolen en een pakket van land-symbolen vrijgegeven voor gebruik in toepassingen die betrekking hebben op humanitaire hulp, interventie bij noodsituaties en hulp bij rampen.
Deze pakketten met symbolen mogen vrij gebruikt worden (zonder copyright) en worden wereldwijd gepromoot.
Wij ondersteunen dit dan ook graa, en u kan de desbetreffende bestanden downloaden via bovenstaande links.

Wat u wel MOET doen, is aangeven ‘Bron: OCHA”

How to recognise operational command in Belgium?

Posted on May 10, 2013
Filed Under Uncategorized | Comments Off

Twitt

Did You know that the identifying marks of an Operational Command Post (CP-OPS, PC-OPS) in Belgium:
- a purple checkered band
- fluorescent yellow flag
- green light
and the yellow checkered vests for the CP-OPS staff – as you see them in action in the photo below – are a CEMAC design, taken over by the Belgium Ministry of the Interior and made a national standard through the Ministerial Circular Letter NPU-4 !

Each of the branches (in Belgium called “Disciplines”) active in the theatre of operations has its own specific colour, used in full colour and checkerd band on the vest:

! also for other organisations !
The same standard of colour coded identification also contains a description for corporate/organisational emergency response staff (e.g. chief of private fire brigade, company doctor, head of communication, …).
Contact us to have the full info.

Adj-Dir-Med with CP-OPS vest

Adj-Dir-Med (Assistent-Director of Medical Operations), with CP-OPS vest

Media Coverage about “Mayor Stip and the train”

Posted on May 10, 2013
Filed Under Uncategorized | Leave a Comment

Twitt

During the crisis management and relief operations phase of a train accident in the Belgian city of Wetteren (a cargo train with Acrylonitrile CAS 107-13-1), Luc Rombout posted an “Opinion Article” to the Belgian newspaper De Morgen. The newspaper immediately picked it up, revamped part of it into a first page make-up article and later posted the entire original article in his newspaper and online version.
The whole objective of the article was to stop searching for culprits who have done things wrong and to “blame” those who are in charge, but to use this emergency as a turning point in our national vision on how we organise emergency management in Belgium and what is our view on society – with its inherent risks.
We tend to have a short lived collective memory and lack sufficient systems to advance steady in the professionalisation of our emergency management.

The original message was picked up by various other newspapers and media, sometimes misinterpreted and used as a critique against the persons who do the current emergency management – which it is not, sometimes used as the foundation for additional analyses.

It has brought Luc Rombout some doubtful and no doubt passing “fame”.
Some of the related articles and television recording streams can be found here:

Who’s who

Posted on May 8, 2013
Filed Under Uncategorized | Comments Off

Twitt

(08 mei 2013)
Vandaag is een persartikel verschenen in de krant De Morgen op basis van onderstaand opiniestuk (Burgemeester Stip en de trein) van Luc Rombout. In het artikel op de voorpagina wordt verkeerdelijk vermeld dat Luc Rombout “NAVO rampencoördinator” zou zijn. Dit is geen correcte informatie, de correcte informatie kan u vinden onderaan het opiniestukje.

Burgemeester Stip en de trein

Posted on May 7, 2013
Filed Under Heads Up | Comments Off

Twitt

(07 mei 2013)
Burgemeester Stip, van beroep bakker of verzekeringsagent of architect, werd na de verkiezingen van vorige jaar aangesteld als burgemeester van een doorsnee Belgische gemeente, niet te groot, niet te klein, met de klassieke spoorlijn, gewestwegen, scholen, industriezone en een zomerfestival.
Voorbije nacht is er een trein ontspoord. Een trein met wagons geladen met Acrylnitril (CAS 107-13-1).
Ineens wordt van onze burgemeester verwacht dat hij cruciale levensbepalende beslissingen kan nemen en weet hoe hij een chemische interventie, alarmering en evacuatie van de bevolking, opzet van een onthaalcentrum, crisiscommunicatie, beheer van milieu-impact en nog wel wat andere zaken quasi onmiddellijk kan georganiseerd krijgen.
Hij is wel niet alleen en heeft een gemeentelijke crisisstaf – die het wellicht ook nog nooit echt gedaan heeft.
Klinkt dit geruststellend?

Misschien denk u “niet echt” … en misschien heeft u dan wel gelijk.
Crisisbeheer is een volwaardig beroep dat een breed spectrum aan expertise en vaardigheden vereist.
Op het vlak van besluiten onderscheiden we vier niveaus: het technische wat vooral handelingsvaardigheden betreft, het operationele wat verband houdt met hoe men zaken op het terrein gaat organiseren en het tactische en strategische.
De burgemeester of gouverneur leidt in principe alles, maar speelt vooral een rol op het tactische en strategische niveau:
globale actieplannen, communicatiestrategie, samenwerking met alle betrokken organisaties bevorderen, proactief toekomstige problemen voorzien en voorkomen.

Om dat te kunnen, is er een mix nodig van technische bagage, analytisch en synthetisch vermogen, leiderschapsvaardigheden, communicatietalent, durf en stressbestendigheid.

Daar hangt geen serieuze selectieproef of opleiding aan vast.
Net als vele andere Europese landen hoort het crisisbeheer bij de functie van gouverneur en burgemeester, … een beetje als lid zijn van de sportraad en ceremoniemeester … maar met ietwat meer maatschappelijke impact.
Onze gouverneur en burgemeester beslist immers soms over leven en dood.

In tegenstelling tot vele van onze Europese buren hebben we evenwel geen traditie van doorgedreven vorming, geen strenge kwaliteitsnormen voor de noodplannen, geen rigoureuze oefenprogramma’s en jammer genoeg ook bitter weinig “lessons learned”.

Het crisisbeheer is een vak apart, en misschien moeten we in de toekomst ook eens durven nadenken over het behoud van de bevoegdheid bij de bestuurders maar de delegatie van een deel van het eigenlijke crisisbeheer naar experts.
Wie weet, burgemeester Stip kan er zich misschien wel geruster bij voelen …

De bevolking en de media vinden het voorlopig nog allemaal goed. Zolang er veel blauw op straat is verschenen, het weze in het kleur van het uniform of in het aantal zwaailichten, wordt meestal geconcludeerd dat “de hulpverlening zeer goed is verlopen”.
Laat ons deze mythe doorprikken: het verloopt NOOIT zeer goed.

Maar weten we dan wat er beter kan? Zonder stenen te werpen of aansprakelijkheden te zoeken?
Zijn we een lerende samenleving?
Noch in technische rapporten, noch in de vakliteratuur of wetenschappelijke Journals kan je veel vinden over wat dan allemaal zo goed of minder goed ging … in Ghislengien, Pécrot, de instorting in Liège, Buizingen, Switel … of – weet u nog – de Herald of Free Enterprise … of het Broom-incident in Antwerpen.

Traditioneel volgt na een incident een gerechtelijk onderzoek, vertrouwelijk en gericht op het zoeken van aansprakelijkheid en schuldigen. Vanuit een straffende optiek zoeken we naar de veroorzaker van het probleem.

Een “technische analyse” – zoals we die kennen in Nederland, UK, Zweden, eigenlijk in de meeste andere Europese landen – kennen we quasi niet.
Hulpdiensten en bestuurlijke overheden organiseren een interne debriefing waarin steevast “coördinatie en communicatie” als problemen naar voor komen, maar waar uitermate zelden de eigenlijke hulpverlening, de processen via een objectieve (wetenschappelijke) methode onder de loep genomen worden en een nationaal leerproces op gang komt.

We ondergaan rampen, doen ons best om het allemaal op te lossen – met ons notoir en excellent Belgisch improvisatievermogen – en stappen dan blijkbaar in een collectief vergeetproces.

Wat in onze buurlanden gebeurd is, gebeurt hier niet. Wat bij ons gebeurd is, is gebeurd.
Over de Herald of Free Enterprise vinden we geen enkele Belgische publicatie (het enige volledige rapport werd geschreven door Erwin Muller van Universiteit Leiden en COT).
Ook geen spoor van Ghislengien, Switel, Buizingen, Enschede, Barcelona, London, … of het Broom-incident in Antwerpen … waar op 4 maart 2004 een vrachtwagen met Broom kantelt, de hulpdiensten ter plaatse kwamen, alles onder controle was … en plots dampen uit de riolering kwamen, en dan weer niet, en dan weer wel … en mensen geëvacueerd werden, en dan terug mochten … en dan weer niet.

Leest u een beetje een déjà-vu? Misschien onze burgemeester Stip ook.
Zou burgemeester Stip weten wat we allemaal niet geleerd hebben en niet doorgeven aan de volgende generatie hulpverleners en burgemeesters?
Zou burgemeester Stip zich niet beter voelen vandaag:

Wat zegt Burgemeester Stip zelf? … want ik ben maar een vakidioot.

En wat met onze échte burgemeester en gouverneur, van u-weet-wel-waar … zij doen samen met hun crisisstaven en alle hulpverleners op het terrein hun uiterste best om deze calamiteit te bestrijden. Zij sparen noch tijd, noch inspanning en zullen in de komende jaren wellicht nog veel mijmeren over de juistheid van beslissing A of B.
Maken ze fouten? Vanzelfsprekend!
Kunnen “wij” het beter … natuurlijk (denken we).
Zullen we achteraf zeggen dat we het beter hadden gekund – ook dat ja.

Maar laat ons nu gewoon eens het lef hebben om na Wetteren sereen en met een positieve insteek alles te analyseren en te evalueren … en te beginnen Leren – structureel, voor de geestelijke rust van burgemeester Stip en al zijn ambtsgenoten, en het welzijn en de gezondheid van hun burgers.

——————————————–
Luc ROMBOUT is verbonden aan het Belgisch kenniscentrum CEMAC. Momenteel werkt hij onder meer aan een project rond ‘Crisiscentra en besluitvorming’ van het Joint Research Centre (JRC) van de Europese Commissie, maakt hij deel uit van een werkgroep binnen de NAVO rond ‘Aansprakelijkheid van hulpverleners’ en verricht hij onderzoek rond kwaliteit van noodplanning. Hij heeft een gedeelte van de coördinatie tussen netwerkbeheerder en overheid op zich genomen bij de calamiteit van Ghislengien, werkte als rampencoördinator binnen Universiteit Gent en helpt nationaal en internationaal bedrijven tijdens reële noodsituaties.
Luc ROMBOUT is een van de weinig niet-Amerikanen met FEMA-certificering en is lid van de Global Board van International Association of Emergency Managers (IAEM) (een wereldwijde beroepsfederatie met 6000 leden).

Boston Bombing, showing true value of fully integrated C2, C3

Posted on April 16, 2013
Filed Under Uncategorized | Leave a Comment

Twitt

Two bombs exploded on 15 April 2013 in the American city of Boston during the Boston Marathon, leaving several people dead and wounding hundreds of spectators and athletes.
The subsequent emergency response operations involved the implication and in theatre deployment of a multitude of different services, representing all of the traditional operational disciplines: like law enforcement, fire & rescue, medical operations, logistics as well as crisis communication teams, public officials and agencies involved in the recuperation of traces aimed at identifying the person(s) behind the attack.

(source: lematin.ch)

(source: lematin.ch)

Images on the American networks (on tv, websites, live feed streaming, etcetera) and redistributed images on the European news channels and online newspapers show the numbers of officials on site, representing a variety of organisations: Boston city Police, State Police, ATF, FBI, Metro SWAT, Transit Policy, Boston Fire Department, EMS Ambulances from various hospitals, medical trauma teams, Public Utilies, U.S. Armed Forces, … in their hundreds – with a myriad of vehicles and air assets.

This kind of response requires a well oiled, effective and efficient co-ordination and command.
And there enter magical acronyms like ICS, NIMS and MACS.
Following the Twin Tower terrorist attacks, the United States of America has focused heavily on the standardisation and through-development of concepts for all-level all-hazard integrated response to emergencies, whether they are accident caused or whether they are the result of intentional acts.

This national structure is based on a number of key organisational structures:

ICS/NIMS/MACS is much more than a theoretical concept. It is embedded in the National Response Framework, and it is a “You Must Comply” policy for all emergency response and emergency management related organisations throughout the United States of America.
It is something that does not exist in such elaborate, structured, operational and tested form in Europe, although countries like the United Kingdom and the Netherlands go a long way in establishing a national operational framework with all practical, operational and jurisdictional challenges that implies.

ICS is more than putting ambulances in a row...

ICS is more than putting ambulances in a row…

ICS/NIMS/MACS goes indeed much further than specifying that ambulances should assemble at ambulance staging areas …

As CEMAC we were recently involved in projects outside the U.S., where ICS/NIMS compliance was demanded and we became more and more convinced of the added value of such deep and formalised definition of working relationships, training requirements, operational processes, common use of ICT tools and document formats, structured SITREP, … etcetera etcetera.

We do not have this in Belgium.
We have a basic two-to-four layer co-ordination structure without many rules and operational agreements. We have no national databases, standardised document repositories, operational map symbols, no terrain access protocols … we know how to do the smaller size emergencies and we will certainly be able to improvise when something bigger happens, but we lack “formalisation” – “systems”.

Perhaps, looking back at this incident in a couple of months – even year, we should all read the debriefing reports on this Boston Bombing and not look for the sensational things like “who did it”, but look at and learn from the operational and organisational approach of Emergency Management in the U.S. anno 2013.

bostonE520

keep looking »